Sharqiy udavcha — Markaziy Osiyodagi quruq dasht va yarim cho‘l hududlarda, jumladan O‘zbekiston, Qozog‘iston, Turkmaniston va Xitoyda uchraydigan, zaharsiz kichik ilon turi. Voyaga yetgan udavchaning uzunligi odatda 80 sm dan oshmaydi. Tanasining tuzilishi kalta va baquvvat, boshi yumaloq, dum esa kalta va to‘mtoq bo‘lib, boshi bilan adashtirish mumkin — bu himoya mexanizmi hisoblanadi. Rangi sarg‘ish-jigarrang, ustida to‘q dog‘lar bo‘lib, tuproqda yaxshi yashirinish imkonini beradi. Yer ostida yashashga moslashgan, odatda yumshoq tuproqda yashirinadi. Asosan kechasi va tongda faol. Kemiruvchilar, kaltakesaklar va hasharotlar bilan oziqlanadi. O‘ljasini to‘satdan hujum qilib, halqa bilan siqib o‘ldiradi. Inson uchun xavfli emas. Qishda inlarda uyquga ketadi. Ekotizimda kemiruvchilar sonini nazorat qilishda foydali rol o‘ynaydi. O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan, yashash joylarini asrash va himoyalash muhimdir.
